CBM Hesaplama — Deniz Kargo Hacim Rehberi
Deniz kargo ve uluslararası ticarette hacim hesaplaması CBM (Cubic Meter — metreküp) birimiyle yapılır. Kara kargoda kullanılan desi kavramı deniz taşımacılığında CBM ile yer değiştirir. Bu rehberde CBM hesaplama formülü, desi ile karşılaştırma, konteyner boyutları (20ft, 40ft, 40ft HC), LCL ve FCL seçenekleri ile CBM bazlı maliyet tahmini ele alınacaktır.
CBM (Metreküp) Nedir?
CBM (Cubic Meter), bir yükün kapladığı hacmin metreküp cinsinden ifadesidir. Deniz kargosunda fiyatlandırma genellikle CBM veya ağırlık ton (1 ton = 1000 kg) üzerinden yapılır; hangisi büyükse o esas alınır. CBM hesaplaması için boyutlar metre cinsinden kullanılmalıdır.
CBM Hesaplama Formülü
Ölçüler santimetre ise önce 100'e bölerek metreye çevirin: CBM = (U×G×Y) ÷ 1.000.000
Örnek: 120×80×100 cm koli → CBM = (1,2 × 0,8 × 1) = 0,96 CBM. Veya (120×80×100)÷1.000.000 = 0,96 CBM.
CBM ile Desi Karşılaştırması
Desi hesabında boyutlar santimetre, CBM'de metre kullanılır. İlişki şöyle kurulabilir:
- Desi (÷3000) = (U×G×Y cm) ÷ 3000
- CBM = (U×G×Y cm) ÷ 1.000.000
- 1 CBM = 1.000.000 ÷ 3000 ≈ 333,33 desi (divisör 3000 ile)
Yani 1 metreküplük hacim, divisör 3000 kullanıldığında yaklaşık 333 desiye karşılık gelir. Deniz kargoda doğrudan CBM kullanıldığı için desiye çevirmek gerekmez; ancak kara kargo ile karşılaştırma yaparken bu ilişki faydalıdır.
Konteyner Boyutları: 20ft, 40ft, 40ft HC
Standart deniz konteynerleri farklı boyutlarda gelir:
| Konteyner | İç Hacim (CBM) | Örnek İç Boyut (m) |
|---|---|---|
| 20ft | ~33 CBM | 5,9 × 2,35 × 2,39 |
| 40ft | ~67 CBM | 12,0 × 2,35 × 2,39 |
| 40ft HC (High Cube) | ~76 CBM | 12,0 × 2,35 × 2,69 |
HC (High Cube) konteynerler yükseklik açısından daha geniştir; tavan yüksekliği yaklaşık 2,69 m'dir.
LCL vs FCL
LCL (Less than Container Load): Yükünüz tek başına konteyner dolduracak kadar değilse, diğer yüklerle paylaşımlı gönderim yaparsınız. Ücret genellikle CBM veya ağırlık ton başına hesaplanır.
FCL (Full Container Load): Tüm konteyneri kiralarsınız. Sabit ücret alınır; CBM'den çok kolilerin nasıl yerleştirildiği önemlidir.
CBM Başına Maliyet
LCL tarifelerinde CBM başına fiyat (ör. $/CBM veya €/CBM) verilir. Örnek: 2,5 CBM yük, CBM fiyatı 80 USD ise → 2,5 × 80 = 200 USD (diğer masraflar hariç). Ağırlık ton limiti aşılıyorsa ağırlık bazlı hesaplama uygulanabilir. Detaylı fiyat için forwarder veya gemi acentesi ile iletişime geçin.
Pratik Örnekler
Örnek 1: Tek koli
150×100×80 cm → CBM = 1,5×1×0,8 = 1,2 CBM.
Örnek 2: Çoklu koli
10 adet 60×40×50 cm koli. Tek koli: 0,6×0,4×0,5 = 0,12 CBM. Toplam: 10 × 0,12 = 1,2 CBM.
Örnek 3: Palet
Euro palet (80×120×100 cm): 0,8×1,2×1 = 0,96 CBM (palet yüksekliği 100 cm varsayımıyla).