Özel Taşıma Gerektiren Ürünler — Kargo Rehberi
Bazı ürünler standart kargo koşullarında taşınamaz; özel ambalaj, bildirim veya ek ücret gerektirir. Lityum pilli cihazlar, sıvılar, aerosoller, bozulabilir gıdalar, canlı bitkiler ve sanat eserleri bu kategoridedir. Yanlış sınıflandırma veya eksik ambalaj, paketin reddedilmesine veya hasara uğramasına yol açar. Bu rehberde özel taşıma gerektiren ürün tipleri, ambalaj şartları, kısıtlamalar ve desi hesaplamasındaki dikkat edilecek noktalar anlatılacaktır.
Lityum Piller ve Pilli Cihazlar
Lityum iyon veya lityum polimer piller (telefon, dizüstü bilgisayar, power bank, elektrikli scooter) tehlikeli madde sınıfına girer. IATA ve ADR kurallarına göre taşınmalıdır. Türkiye kargo firmaları genellikle:
- Wh (watt-saat) değerine göre kısıtlama uygular
- 100 Wh altı piller: genelde kabul edilir, bildirim gerekebilir
- 100–160 Wh: özel prosedür
- 160 Wh üstü: kargo ile taşınmaz
Ambalajda ek dolgu (köpük, hava yastığı) kullanıldığında koli boyutları artar. Örnek: 30×20×5 cm tablet, 2 cm köpük ile 34×24×9 cm olursa desi: (34×24×9)÷3000 = 2,45 desi → 3 desi. Hesapla
Sıvılar ve Aerosoller
Parfüm, deodorant, kozmetik sıvılar ve spreyler sızıntı riski taşır. Kargo firmaları sıvılar için sıkı sızdırmaz kapak, ikincil sargı (ör. streç film) ve absorbent malzeme talep eder. Aerosoller basınçlı olduğundan patlama riskine karşı özel etiketleme gerekebilir. Sıvı kutuları genellikle normalden daha kalın kullanılır; desi hesabında dış kutu ölçüsü esas alınır.
Bozulabilir Gıdalar
Çikolata, peynir, taze meyve gibi ürünler sıcaklık ve süreye duyarlıdır. Soğuk zincir veya hızlı teslimat gerektirir. Ambalajda soğutucu jel veya izolasyon kullanılıyorsa hacim artar; soğuk zincir kargo rehberine bakın.
Canlı Bitkiler
Canlı bitki gönderiminde havalandırma delikleri, nem kontrolü ve kırılmayı önleyen paketleme şarttır. Bitki saksı ve toprakla gönderilecekse ağırlık ve hacim önemli ölçüde artar. Örnek: 25×25×40 cm saksılı bitki: (25×25×40)÷3000 = 8,3 desi → 9 desi. Bazı firmalar canlı bitki kabul etmez; önceden sorun.
Sanat Eserleri ve Kırılabilir Ürünler
Tablo, heykel, cam ürünler için çift kutu, köşe koruyucu ve "Kırılacak" etiketi önerilir. Ekstra dolgu nedeniyle koli boyutları %20–50 artabilir. 50×40×10 cm tablo, 5 cm dolgu ile 60×50×20 cm olursa: (60×50×20)÷3000 = 20 desi. Standart kutuyla 50×40×10 = 6,7 desi idi; koruma ile desi 3 katına çıktı.
Ek Ücretler ve Desi Dikkatleri
Özel taşıma gerektiren ürünlerde firmalar "özel işlem" veya "tehlikeli madde" ek ücreti alabilir. Ayrıca chargeable weight koruma malzemesiyle yükseldiğinden, desiyi önceden hesaplayarak maliyeti tahmin edin. Desi hesaplayıcı ile dolgu payı eklenmiş boyutları girin.